ไข่เค็มไชยา เป็นของฝากขึ้นชื่ออย่างหนึ่งของอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เนื่องจากใช้ไข่เป็ดธรรมชาติมาทำด้วยเทคนิคที่แตกต่างจากไข่เค็มถิ่นอื่น จึงเป็นไข่เค็มที่ไข่แดงสีแดงจัด มีรสชาติกลมกล่อมไม่เค็มจัด และอร่อยติดปากผู้ที่ได้ลองลิ้มชิมรสมาเป็นเวลายาวนาน

ไข่เค็มไชยา

เป็นการถนอมอาหารชนิดหนึ่ง เพื่อเก็บไว้กินได้นาน ๆ ที่ชาวไชยารู้จัก ทำมาตั้งแต่โบราณ เนื่องจากในท้องที่ อำเภอไชยาเป็นพื้นที่ที่มีการทำนามากที่สุดในจังหวัดสุราษฎร์ธานี การเลี้ยงเป็ดของชาวไชยามีเกือบทุกบ้านของผู้ที่มีอาชีพทำนา ซึ่งจะเลี้ยงบ้านละ 10-20 ตัว การเลี้ยงเป็ดส่วนใหญ่ จะเลี้ยงแบบปล่อยทุ่ง เป็ดจะหาอาหารธรรมชาติในทุ่งนาซึ่งมีจำพวก ปู ปลา หอย สมบูรณ์ และจะเสริม อาหารด้วยข้าวเปลือก จึงทำให้คุณภาพของไข่เป็ดแดงจัดไม่มีกลิ่นคาว
 

ในการทำไข่เค็มไชยามีหลักการเลือกดิน เกลือ และแกลบ คือการคัดเลือกดินใช้ดินจอมปลวกที่มีสีแกมเหลือง ที่แห้งสนิท และเป็นดินที่มีทรายปนน้อยที่สุด ไม่มีเศษขยะ การคัดเลือกเกลือใช้เกลือป่นสำเร็จรูปจากท้องตลาด หรือใช้เกลือเม็ดมาป่น (ห้ามใช้น้ำเกลือ) การเลือกแกลบเอาเฉพาะขี้แกลบที่สุกจัดและไม่มีเม็ดกรวดและก้อนดินปนอยู่
 

วิธีทำไข่เค็มไชยา นำดินที่คัดเลือกแล้วมาบดละเอียด แล้วร่อนด้วยตาข่ายถี่ ๆ หลังจากร่อนแล้ว นำดินไปผสมกับเกลือ ในอัตราส่วน 3 : 1 คลุกเคล้าให้ทั่ว เติมดินให้มีความหนาประมาณ 2 - 5 มิลลิเมตร แล้วนำไข่ไปคลุกบนขี้เถ้าแกลบประมาณ 10 วันจึงเริ่มรับประทานได้ ถ้าทำเป็นของหวาน อาจทำโดย ใช้ไข่เค็มซึ่งมีระยะการทำ 7 วันแรก นำไข่ไปล้างเอาดินออกแล้วต่อย ใส่ในน้ำเชือมที่เตรียมไว้บนเตาไฟเป็น "ไข่หวาน" นอกจากนี้ยังใช้ไข่เค็มทำไส้ขนมต่าง ๆ ได้อีกด้วย
 

หาซื้อได้ที่ อ.ไชยา หน้าวัดสวนโมกขพลาราม

ขอบคุณข้อมูลจาก kanchanapisek.or.th